Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN - liczba członków ogółem - 40, w tym członkowie PAN - 5;

W ramach KPZK PAN działały w 2014 Zespoły problemowe:

a/ Zespół Problemowy ds. Polityki Regionalnej i Przestrzennej Polski i Europy, przewodniczący prof. dr hab. Jacek Szlachta. Udział 18 członków.

b/ Zespół Problemowy ds. Obszarów Miejskich i Metropolitalnych, przewodniczący dr hab. Piotr Lorens prof. PG. Udział 23 członków.

c/ Zespół Problemowy ds. Obszarów Wiejskich, przewodnicząca dr hab. Wioletta Kamińska prof. UJK. Udział 16 członków.

d/ Zespół Problemowy ds. Kształcenia i Rozwoju Kadr z Zakresu Gospodarka Przestrzenna, przewodniczący prof. dr hab. Tadeusz Kudłacz. Udział 22 członków.

e/ Zespół Problemowy ds. Zrównoważonego Rozwoju, przewodniczący dr hab. Mariusz Kistowski, prof. UG. Udział 19 członków.

Zakres działania Komitetu. Do zadań Komitetu należy prowadzenie działalności naukowo-badawczej i konsultacyjnej dotyczącej polityki regionalnej i polityki przestrzennego zagospodarowania kraju w trzech wymiarach polityki spójności Unii Europejskiej oraz instytucjonalno-prawnych aspektów planowania zintegrowanego w układach funkcjonalno-przestrzennych na poziomie europejskim i krajowym.

Komitet koordynuje współpracę z Europejskim Stowarzyszeniem Nauk Regionalnych (European Regional Science Association – ERSA) – prof. dr hab. Tadeusz Markowski.

 

Zebrania Komitetu

Zebrania plenarne

a/20 marca 2014 r. pt." Przyszłość terytorium Europy - nowe inspiracje". Podczas posiedzenia odbyła się dyskusja panelowa z wcześniejszym wystąpieniem (1 referat) prof. dr hab Tadeusza  Markowskiego. Dyskusje prowadzili: doc. dr hab. Tomasz Komornicki, prof. dr hab. Jacek Szlachta, dr Piotr Żuber. Podczas posiedzenia Komitet również  poparł inicjatywę Prezydium KPZK PAN dot. wystosowania pisma do Pani Minister Infrastruktury i Rozwoju  Elżbiety Bieńkowskiej w sprawie powołania Państwowej Rady Gospodarki Przestrzennej zgodnie z delegacją zawartą w art. 47, ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W posiedzeniu uczestniczyło 47 osób.

b/ 8 lipca 2014 r. pt. "Krajowa polityka miejska". Dyskusja toczyła się wokół wygłoszonych 2 referatów: prof. dr hab. Tadeusza Markowskiego - Istota krajowej polityki miejskiej (polityki urbanistycznej) - ujęcie teoretyczne i praktyczne, Andrzeja Brzozowego (przedstawiciela MIiR) - Krajowa polityka miejska w świetle debaty publicznej. Dalszym punktem posiedzenia była Opinia członków roboczego Zespołu ds. opracowania stanowiska nt. dokumentu pt. Krajowa polityka miejska.

W posiedzeniu uczestniczyły 33 osoby.

 

Posiedzenia prezydium Komitetu

1/ 28 stycznie 2014 r. Podczas posiedzenia podsumowano działalność Komitetu w 2013 r. Omówiono współpracę na  r. 2014 z Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju oraz  z Głównym Urzędem Statystycznym, zaplanowano wydawnictwa na nadchodzący rok.

2./5 maja 2014 r. Odbyła się dyskusja nad powołaniem roboczego Zespołu ds. opracowania stanowiska nt. dokumentu pt. Krajowa polityka miejska.

3. 30 października 2014 r. Posiedzenie było poświęcone analizie pracy Komitetu w pierwszym półroczu 2015 r. w tym dalszej współpracy z MIiR i GUS.

 

Posiedzenia zespołów

  • Zespół Problemowy ds. Obszarów Miejskich i Metropolitalnych. (Łącznie 5 posiedzeń z 7 referatami )

W trakcie 2014 r. Zespół podejmował następujące działania: 

  1. Zorganizowano 3 posiedzenia plenarne Zespołu:

a/ 7.03.2014 – Posiedzenie w Warszawie. Temat spotkania: „Kształtowanie Obszaru Metropolitalnego Trójmiasta”. Wygłoszono referaty autorstwa 2 osób: prof. Iwony Sagan (Uniwersytet Gdański) i dr Marka Stępy (Wiceprezydent Miasta Gdyni) 

b/ 16.09.2014 - Posiedzenie w Warszawie. Temat spotkania: „Kształtowanie Obszaru Metropolitalnego Warszawy”. Wygłoszono referaty autorstwa 3 osób: prof. Barbary Szulczewskiej (SGGW), dr Mirosława Grochowskiego (Uniwersytet Warszawski) oraz arch. Tomasza Sławińskiego (Towarzystwo Urbanistów Polskich) 

c/ 18.12.2014 - Posiedzenie w Warszawie. Temat spotkania: „Obszary metropolitalne - problemy, wyzwania, rekomendacje na podstawie studium przypadku Wrocławskiego Obszaru Metropolitalnego (WrOM)”. Wygłoszono referaty autorstwa 2 osób: dr Izabeli Mironowicz (Politechnika Wrocławska, TUP) oraz dr Macieja Zatheya (Politechnika Wrocławska, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego).

 2.Współorganizowano konferencję:

a/ 4-6.06.2014 – III Kongres Rewitalizacji, Kraków (główny organizator: Instytut Rozwoju Miast)

b/ Ponadto członkowie Zespołu uczestniczyli na zaproszenie organizatorów w szeregu innych konferencjach, w tym organizowanych przez: Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie i in.

    3.Przygotowano publikacje:

 a/ Kamrowska-Załuska D.: Zrównoważona odnowa przestrzeni miejskiej, Studia KPZK PAN t. CLVIII, Warszawa 2014

b/ Markowski T., Stawasz D. (red.): Partnerstwo i odpowiedzialność w funkcjonowaniu miasta. Studia KPZK PAN t. CLVII, Warszawa 2014 

c/ Markowski T., Stawasz D. (red.): Społeczna odpowiedzialność w procesach zarządzania funkcjonalnymi obszarami miejskimi. Biuletyn KPZK PAN z. 253,Warszawa 2014

   4. Opracowano problematykę publikacji – do przygotowania w 2015 r.:

 a/ Kaczmarek T., Lorens P. (red.): Obszary metropolitalne w Polsce – delimitacja, planowanie i rozwój

b/ Martyniuk – Pęczek J., Nowak M. (red.): Aktualne problemy zarządzania rozwojem przestrzennym w Polsce

 

  • Zespół Problemowy ds. Obszarów Wiejskich (łącznie 5 posiedzeń z 9 referatami)

1. Organizacja spotkania naukowego w Kielcach 14 października 2014 r. Wygłoszono dwa referaty:

  • Koncepcje badań funkcjonalnych obszarów wiejskich - dr hab. Marcin Wójcik UŁ
  • Długookresowe przekształcenia sytuacji społeczno-gospodarczej na obszarach wiejskich w Polsce a zmienność wiodących czynników rozwoju społeczno-gospodarczego" - dr Andrzej Gałązka SGH

 

2. Zespół włączył się wewspółorganizację 2 konferencji:

  • XII Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Małe miasta”: MAŁE MIASTA I OBSZARY WIEJSKIE WSPÓŁDZIAŁANIE CZY WSPÓŁZALEŻNOŚĆ? Szczyrk 23-24.10.2014,
  • „ROLA EDUKACJI W PROCESACH ODNOWY WSI W POLSCE” - Rochna k. Brzezin, 16-17 października 2014 r.,

pozostali współorganizatorzy: UE w Katowicach, Katedra Gospodarki Przestrzennej, Katedra Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, UŁ.

Uczestniczyło łącznie 50 osób. Spośród Członków Zespołu referaty wygłosili:

K. Heffner,  Obszary wiejskie i małe miasta czy lokalne centra są potrzebne współczesnej wsi?
K. Heffner, M. Twardzik - Centra handlowe w miastach województwa śląskiego – rodzaje, typy funkcjonalne, lokalizacja.

Michał Jasiulewicz - Lokalne źródła energii, szansa rozwoju małych miast i obszarów wiejskich.

Cele konferencji: prezentacja dorobku naukowego, przegląd praktyk oraz dyskusja na temat przemian przestrzennych, środowiskowych, gospodarczych, społecznych i kulturowych zachodzących w małych ośrodkach miejskich w kontekście coraz bardziej skomplikowanych relacji z otoczeniem wiejskim oraz integracja środowisk ekonomistów, geografów, socjologów, urbanistów i architektów podejmujących badania naukowe z zakresu rozwoju małych miast i ich oddziaływania na obszary wiejskie. W przygotowaniu jest tom "Studiów Ekonomicznych UE w Katowicach".

pozostali współorganizatorzy: Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, PTG, Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, Departament Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.

W konferencji uczestniczyło 100 osób, wygłoszono 32 referaty w tym członkowie Zespołów:

a/ dr hab. Monika Stanny, PAN pt Korelaty zróżnicowania wyników sprawdzianu kompetencyjnego na obszarach wiejskich w Polsce.
b/  dr Konrad Czapiewski, PAN pt. Wykształcenie formalne rolników a
prowadzenie gospodarstwa, analiza czasoprzestrzenna.
c/ dr hab. Marcin Wójcik, UŁ pt. W poszukiwaniu nowego sensu miejsca. Wiedza o wsi i rolnictwie w dyskursie międzypokoleniowym.
d/ dr hab. Roman Rudnicki, UAM pt. Stan i zmiany poziomu wykształcenia rolniczego kierowników gospodarstw rolnych w latach 2002-2010. Studium przypadku województwa kujawsko-pomorskiego.
e/ dr hab. Anna Kołodziejczak, UAM pt. Znaczenie funkcji bibliotek w środowisku wiejskim w Polsce.
f/ dr inż. Brygida Klemens, P Opolska pt. Transfer wiedzy i innowacji a rozwój
przedsiębiorczości na obszarach wiejskich.

Celem konferencji była wymiana poglądów, doświadczeń w zakresie badań nad rolą edukacji w procesach odnowy wsi w Polsce, przede wszystkim w kontekście głównych trendów społeczno-gospodarczych, odziaływania środków zewnętrznego wsparcia oraz społecznych, politycznych i kulturowych czynników przemian. Podstawowym celem konferencji była prezentacja wyników badań naukowców oraz doświadczeń praktyków z różnych ośrodków nad zmianami, które zachodzą w ostatnich latach w zakresie poziomu wykształcenia, struktury szkolnictwa wiejskiego, wiedzy formalnej i nieformalnej na wsi, związku edukacji z przekształceniami przestrzeni, mechanizmów i konsekwencji działań edukacyjnych dla odnowy wsi w Polsce oraz próba zarysowania dalszych perspektyw rozwojowych w tym zakresie.

 

 

  3. Udział w konferencji międzynarodowej członków Zespołu:

 

IGU Mini-conference - Dynamics in Food and Agriculture based Supply Chains, Berlin 11-13.07.2014 r. referat: Krystian Heffner, Adam Czarnecki, Significance of second homes in the development of rural areas, publikacja w monografii wyd. Arnold druku.

 

Na konferencji dyskutowano nad nowymi wyzwaniami dla obszarów wiejskich w związku z zasadniczymi zmianami w funkcjonowaniu nowoczesnego i ekologicznego rolnictwa w Europie.

 

    4. Ukazał się tom Studiów Ekonomicznych UE w Katowicach nr 144: NOWOCZESNE INSTRUMENTY POLITYKI ROZWOJU LOKALNEGO – ZASTOSOWANIE I EFEKTY W MAŁYCH MIASTACH Redaktor naukowy Krystian Heffner, Małgorzata Twardzik, Katowice 2013. Zawiera wybór tekstów powstałych po konferencji pod tym samym tytułem 2012 roku, w której Zespół był współorganizatorem.

 

   5. Udział członka Zespołu (K. Heffner) w pracach zespołu diagnozy "Przestrzeń wiejska" do raportu przygotowywanego pod auspicjami Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego "Przestrzeń życia Polaków", Warszawa, Pałac Prezydencki 21.10.2014.

   6. Wydano dwa tomy:

a/ Kamińska W., Heffner K. (red.), 2014, Rural Development and EU Cohesion Policy, Studia Regionalia KPZK PAN, vol.39,

b/ Kamińska W., Heffner K., (red.), 2014, Polityka spójności UE a rozwój obszarów wiejskich: stare problemy i nowe wyzwania, Studia KPZK PAN, tom CLVI, Warszawa,

 

 

  • Zespół Problemowy ds. Polityki Regionalnej i Przestrzennej Polski i Europy ( 4 referaty)

a/ W roku 2014 przewodniczący Zespołu prof. dr hab. J. Szlachta uczestniczył w projekcie ESPON Europejskie Terytorium 2050 (ET 2050), realizowanym w latach 2011-2014, którego zadaniem było zarysowanie scenariuszy rozwoju terytorialnego Europy w horyzoncie czasowym roku 2050. Efektem końcowym tych prac jest przedstawiony w roku 2014 raport ESPON: „Making Europe Open and Polycentric. Vision and Scenarios for the European Territory towards 2050”, którego jest współautorem. 20 marca zostało zorganizowane posiedzenie plenarne Komitetu, zatytułowane “Przyszłość terytorium Europy – nowe inspiracje” w którym jako referenci wystąpili uczestniczący w pracach ESPON i Komisji Europejskiej: doc.dr hab. T. Komornicki, prof. dr hab. J. Szlachta i dr P. Żuber. Wyniki prac projektu ET 2050 były referowanie przez prof. dr hab. J. Szlachtę między innymi na: (1) konferencji KPZK PAN w Krakowie w dniach 16-17 października 2014 r., gdzie przedstawiono referat: „Perspektywiczny wymiar rozwoju społeczno-gospodarczego Europy oraz (2) na posiedzeniu Komitetu TRAN Parlamentu Europejskiego: „Territorial Accessibilty and Connectivity in Central and Eastern Europe, 2 grudnia 2014 r. z referatem na temat: „Territorial Accessibility in Light of the ESPON 2050 Project”.

b/ W roku 2014 toczyły się negocjacje pakietu dokumentów programowych Europejskiej polityki spójności na lata 2014-2020. Przewodniczący Zespołu prof. dr hab. J. Szlachta uczestniczył w pracach i negocjacjach prowadzonych przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju oraz Urzędy Marszałkowskie z Komisją Europejską, dotyczących między innymi: Umowy Partnerstwa dla Polski, Programu Operacyjnego Polski Wschodniej oraz wybranych regionalnych Programów Operacyjnych, między innymi dotyczących województw: opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego i świętokrzyskiego; przygotowując różne opinie i projekty zapisów. Praktycznie do końca roku 2014 udało się wynegocjować komplet wszystkich dokumentów dotyczących wspierania rozwoju regionalnego Polski przez Unię Europejską ze środków Europejskich Funduszy Strukturalnych i inwestycyjnych w latach 2014-2020.

c/ W ostatnich kilku latach w Polsce nastąpił renesans średniookresowego programowania rozwoju społecznego, gospodarczego i przestrzennego w układach makroregionalnych. W poprzednich latach członkowie zespołu aktywnie uczestniczyli w pracach prowadzonych na poziomie współpracujących województw nad „Strategią Rozwoju Polski Wschodniej do roku 2020”, Strategią Rozwoju Polski Zachodniej do roku 2020” oraz „Strategią Rozwoju Polski Południowej do roku 2020”. W roku 2014 przedstawiciele Zespołu (W. Dziemianowicz i J. Szlachta) uczestniczyli w pracach prowadzonych przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju umożliwiających przyjęcie dwu ostatnich strategii jako dokumentów Rady Ministrów. W roku 2014 z udziałem T. Markowskiego zostały także rozwinięte prace samorządów województwa mazowieckiego i łódzkiego, a w ich wyniku przedstawiono samorządową koncepcję: „Strategii Rozwoju Makroregionu Polski Centralnej 2030”, która będzie przyjęta przez Radę Ministrów w roku 2015.

d/ 16 stycznia 2014 r. doc. dr hab. T. Komornicki i prof. dr hab. J. Szlachta uczestniczyli w sesji naukowej Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, przedstawiając 2 referaty na temat „Dylematy Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (KPZK)”. Opisali w nich przebieg prac nad Ekspercką KPZK do roku 2033, a następnie nad ministerialną KPZK do roku 2030, szczegółowo przedstawiając: uwarunkowania europejskie, dowartościowanie wymiaru terytorialnego oraz konsekwencje globalnego kryzysu gospodarczego dla programowania rozwoju społeczno-gospodarczego Polski w układach terytorialnych.

 

  • Zespół Problemowy ds. Kształcenia i Rozwoju Kadr z zakresu Gospodarka Przestrzenna (Łącznie 1 posiedzenie)

 

Działania Zespołu koncentrowały się wokół rozwoju współpracy w ramach Unii Uczelni na Rzecz Rozwoju Kierunku Studiów Gospodarka Przestrzenna oraz kontynuowaniu działań związanych z utworzeniem dyscypliny naukowej gospodarka przestrzenna.

 

W 2014 r. odbyło się jedno spotkanie członków Zespołu oraz Przedstawicieli Unii, 17.10.2014 r. (w Krakowie). Ponadto w ciągu całego roku członkowie Zespołu wymieniali informacje drogą elektroniczną.

 

Z początkiem roku wystosowane zostało pismo do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego – prof. dr hab. Leny Kolarskiej-Bobińskiej, w którym ponowiono prośbę o rozpatrzenie wniosku dotyczącego utworzenia dyscypliny naukowej „gospodarka przestrzenna” w ramach dziedzin nauk ekonomicznych, nauk o Ziemi i nauk technicznych. Otrzymano jednak odpowiedź informującą jedynie o planowanym spotkaniu Ministerstwa z Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, które będzie poświęcone przedyskutowaniu zmian w zakresie klasyfikacji dziedzin nauki i dyscyplin naukowych.

 

W 2014 r. podjęto także działania na rzecz nawiązania i rozwoju współpracy Zespołu i Unii Uczelni z Towarzystwem Urbanistów Polskich. Podczas zebrania, które miało miejsce 17.10.2014 r. w siedzibie Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, przyjęte zostało porozumienie Unii Uczelni z TUP. Porozumienie ma na celu m.in.: integrowanie środowiska naukowo-dydaktycznego oraz zawodowego wokół żywotnych spraw rozwoju wysokokwalifikowanych kadr dla gospodarki przestrzennej, podnoszenie konkurencyjności absolwentów na rynku pracy, podejmowanie wspólnych działań na rzecz doskonalenia procesu dydaktycznego z uwzględnieniem współczesnych światowych trendów kształcenia uniwersyteckiego oraz aktualnych i spodziewanych w przyszłości potrzeb praktyki, a także podejmowanie działań kształtujących pozytywny wizerunek absolwenta kierunku Gospodarka Przestrzenna w środowiskach potencjalnych pracodawców. W dalszej części spotkania podjęto dyskusję dotyczącą nowych trendów w kształtowaniu oferty dydaktycznej z zakresu gospodarki przestrzennej.

 

 

  • Zespół Problemowy ds. Zrównoważonego Rozwoju.

Prace Zespołu Problemowego w roku 2014 skoncentrowały się przede wszystkim:

a/ na przygotowaniu i wydaniu publikacji podsumowującej dotychczasowe badania. Publikacja Planowanie przestrzenne – jako instrument rozwoju zrównoważonego, pod red. R. Janikowskiego ukazała się jako Biuletyn KPZK, z. 254 (s. 200). Na publikacje składa się 10 artykułów problemowych dotyczących:

      • instrumentów rozwoju sustensywnego, w tym szczególnie planowania przestrzennego i recyklingu terenów w miastach,
      • wpływu infrastruktury elektroenergetycznej i transportowej na zrównoważone planowanie i zagospodarowanie przestrzenne,
      • przestrzeni zurbanizowanych, w tym dużych i średnich miast oraz uwzględniania w ich planowaniu i rozwoju zasad rozwoju zrównoważonego, kierunków rozwoju obszarów wiejskich w kontekście implementacji zasad rozwoju zrównoważonego,
      • pomiarów rozwoju zrównoważonego.

b/ wokół problemów: uwzględniania w polityce rozwoju kryteriów rozwoju zrównoważonego oraz problemów związanych z monitoringiem rozwoju zrównoważonego i ewaluacją w planowaniu przestrzennym i polityce rozwoju.

Członkowie Zespołu problemowego byli także aktywnymi uczestnikami konferencji:

a/ pod patronatem KPZK PAN (m.in. Współczesne uwarunkowania gospodarowania przestrzenią - szanse i zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju, organizator Katedra Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym Politechniki Warszawskiej, 24-25 06. 2014 r.,

b/ Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. Środowisko przyrodnicze a rozwój, odbyła się 13-15.10.2014 r. w Łodzi, konferencja zorganizowana przez Uniwersytet Łódzki, pod patronatem KPZK PAN,

c/ Gospodarowanie przestrzenią miast i regionów - uwarunkowania i kierunki, konferencja odbyła się 16-17.10.2014 r. w   Krakowie,   organizator KPZK PAN i Katedra Gospodarki Regionalnej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, przy współpracy z Instytutem Rozwoju Miast w Krakowie).

Publikacja wydana w 2013 r. w Studiach KPZK PAN (Gospodarka regionalna i lokalna a rozwój zrównoważony, red. Z. Strzelecki, P. Legutko-Kobus, KPZK PAN, Studia tom CLII, Warszawa 2013, s. 428), w której znalazło się 7 tekstów autorstwa członków Zespołu Problemowego i ponadto 9 tekstów autorstwa członków innych zespołów z KPZK, w 2014 roku została nagrodzona przez Rektora SGH nagrodą II stopnia (zespołową) w dziedzinie działalności naukowej.

 

Konferencje (debaty, dyskusje, inne formy spotkań naukowych)

Posiedzenia:  z GUS, MIiR , TUP

1. 13 lutego 2014 r. Podczas posiedzenia omawiano program V Kongresu Urbanistyki Polskiej – powrót do Centrum. Kongres zaplanowany na 9-11 września 2015 r.

2. 8 kwietnia 2014 r.  I Seminarium poświęcone założeniom oraz zasadom budowania zintegrowanego   systemu planowania rozwoju.

3. 2 czerwca 2014 r. II seminarium poświęcone założeniom oraz zasadom budowania zintegrowanego   systemu planowania rozwoju. Tematem wiodącym była problematyka planowania  zintegrowanego na poziomie lokalnym..

4. 27-28 listopada 2014 r. prof. dr hab. Markowski zaprezentował referat pt. Zarzadzania Mega Miastami – wybrane aspekty doświadczeń międzynarodowych na konferencji Komitetu Prognoz Polska 2000 + „Mega Miasta - Szansa czy Zagrożenia „-

5. 11 grudnia br. Podczas Zgromadzenia Ogólnego PAN, prof. T. Markowski wygłosił referat nt. „Koszty niekontrolowanej urbanizacji i chaosu przestrzennego; wyzwania i kierunki niezbędnych zmian w systemie gospodarki przestrzennej”

 

Konferencje naukowe zorganizowane/ współorganizowane przez Komitet lub organizowane pod patronatem Komitetu:

Liczba ogółem 10 w tym:

  • Unia Europejska w 10 lat po największym rozszerzeniu 10-11.04.2014 Ślęza gmina Kobierzyce.  Konferencja wspólna z Kat. Polityki Ekonomicznej i Europejskich Studiów Regionalnych Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Tematyką konferencji była wieloaspektowa ocena funkcjonowania Unii Europejskiej w latach 2004–2013, czyli po jej największym rozszerzeniu. Celem konferencji była identyfikacja procesów konwergencji w sferze społecznej, gospodarczej i terytorialnej w krajach i regionach UE, objętych unijną polityką spójności. Problematyka dotyczyła teoretycznych i praktycznych aspektów polityki spójności w okresie 2004-2013 w ujęciu ponadnarodowym, krajowym, regionalnym i lokalnym.  Organizatorzy oczekiwali, że społeczny, gospodarczy i terytorialny wymiar polityki spójności będzie oceniany przez pryzmat zrównoważonego rozwoju, funkcjonowania rynku pracy, procesów innowacji, przedsiębiorczości, integracji społecznej, zróżnicowań rozwoju. Referaty przygotowane na konferencję będą opublikowane w serii Prac Naukowych Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, po uzyskaniu dwóch pozytywnych recenzji. Rezultaty dyskusji będą mogły być wykorzystane w rozwiązywaniu problemów rozwoju polskiej gospodarki i gospodarki polskich regionów w perspektywie 2014-2020 oraz w przyszłości.
  • Rozwój społeczno-gospodarczy a kształtowanie się obszarów wzrostu i stagnacji gospodarczej, 24-25 kwietnia 2014 r. w Poznaniu. Organizator: Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM, pod patronatem KPZK PAN. Celem konferencji była analiza procesu rozwoju społeczno-gospodarczego, którego cechą charakterystyczną było zróżnicowanie przestrzenne prowadzące do powstawania obszarów wzrostu i obszarów stagnacji oraz rozpoznanie istotnych czynników stymulujących lub hamujących rozwój tych obszarów. Dyskusja  toczyła się wokół następujących tematów: a/ analiza rozwoju społeczno-gospodarczego, prowadząca do identyfikacji rozkładu obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej ludności, rynków pracy, infrastruktury, sytuacji finansowej, b/ identyfikacja istotnych czynników w wybranych aspektach rozwoju społeczno-gospodarczego, posiadających wpływ na rozkład oraz rozwój obszarów wzrostu i obszarów stagnacji gospodarczej, oraz zjawiskiem światowego kryzysu ekonomicznego, c/ określenie prawidłowości w zakresie polaryzacji oraz dyfuzji procesów rozwojowych w kontekście ukierunkowania polityki regionalnej zgodnie z modelem polaryzacyjno-dyfuzyjnym, w ujęciu częściowym i całościowym rozwoju.
  • Uwarunkowania transferu wiedzy w regionie – wymiar ekonomiczny społeczny i terytorialny, Prószków k. Opola 3-4 czerwca 2014 r. Organizator: Wydział Ekonomii i Zarządzania Politechniki Opolskiej,  Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego, PAN oddział w Katowicach pod patronatem Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. Celem głównym cyklu konferencji było wypracowanie rozwiązań teoretycznych i praktycznych wobec najważniejszych współczesnych wyzwań związanych z rozwojem regionu oraz polityką rozwoju regionu. Zostały omówione tematy: a/ wyzwania dla nowej polityki rozwoju regionów w perspektywie finansowej 2014-2020, b/ strategiczne i operacyjne narzędzia budowania transferu wiedzy na poziomie regionów, c/ koncepcje identyfikacji "Key Enabling Technologies", d/najlepsze praktyki transferu wiedzy regionów Unii Europejskiej.
  • III Międzynarodowy Kongres Rewitalizacji Miast- Rewitalizacja w polityce miejskiej,4-6 czerwca 2014 r. w Krakowie. III Kongres kontynuował zaczętą w 2010 r. przez IRM tradycję wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy nauką i praktyką w zakresie odnowy i przekształceń miast. Głównym celem Kongresu było stworzenie platformy spotkania szerokiego grona osób reprezentujących nie tylko świat nauki, ale również przedstawicieli miast, którzy mają bezpośrednią styczność z projektami rewitalizacyjnymi oraz przedstawicielami świata polityki, którzy zaprezentowali główne kierunki polityki miejskiej, w tym rewitalizacyjnej, na wszystkich poziomach zarządzania (regionalnym czy krajowym). Zderzenie różnych punktów widzenia animatorów, praktyków, ekspertów i naukowców skutkowało szerokim, interdyscyplinarnym ujęciem problemu, co znacząco wzbogaciło wiedzę na temat rewitalizacji i polityki miejskiej. Przedmiotem szczególnego zainteresowania, podczas Kongresu było programowanie rewitalizacji jako jednego z podstawowych instrumentów Krajowej Polityki Miejskiej. Stąd też szczególnie dużo uwagi zostało poświęcone powiązaniu rządowej i samorządowej perspektywy rewitalizacji.
  • Współczesne uwarunkowania gospodarowania przestrzenią - szanse i zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju, 24-25 czerwca 2014 r. Warszawa. Organizator Katedra Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym Politechniki Warszawskiej, pod patronatem KPZK PAN. Celem konferencji była wymiana poglądów i prezentacja wyników badań dotyczących współczesnych uwarunkowań gospodarowania przestrzenią, analizowanych przez pryzmat szans i zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. Konferencja stanowiła  kontynuację cyklu konferencji zapoczątkowanych przez Katedrę Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym w 2011 r., poświęconych problemom racjonalnego gospodarowania przestrzenią z uwzględnieniem współczesnych wyzwań, a także wymogów i najlepszych wzorców europejskich i światowych.
  • III Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. Problemy gospodarki przestrzennej. 26 września 2014 Jasło - pod patronatem KPZK PAN, organizowanej przez Podkarpacką Szkołę Wyższą im. bł. ks. W. Findysza w Jaśle. W konferencji wzięło udział ponad 70 osób, wygłoszono 18 referatów, nawiązujących do problematyki przemian społeczno-gospodarczych.

Przedstawione i dyskutowane referaty dotyczyły w znacznej mierze kształtowania procesów przemian społeczno-gospodarczych, przykładowych działań na rzecz intensyfikowania rozwoju układów regionalnych i lokalnych oraz przeglądu wybranej problematyki badawczej.

a/ Problemy ogólnoteoretyczne odnosiły się do:

  • Modelowych ujęć wpływu zmienności uwarunkowań na procesy przemian społeczno-gospodarczych,
  • Zmian strukturalnych w procesie transformacji gospodarki narodowej,
  • Metodologii porównywania struktur gospodarczych

b/ Problematyka kształtowania wybranych układów regionalnych obejmowała:

  • Przemiany rynku pracy jako czynnik lokalizacji działalności gospodarczej
  • Oceny efektywności finansowania działalności specjalnych stref ekonomicznych,
  • Roli uczelni w rozwoju regionalnym
  • Programowania rozwoju regionalnego w Unii Europejskiej
  • Przemiany społeczno-gospodarcze na Ukrainie i rozwój przedsiębiorczości Drohobycza.
  • Międzynarodowa konferencja naukowa pt. Środowisko przyrodnicze a rozwój. 13-15.10. 2014 r. Łódź. Konferencja zorganizowana przez Uniwersytet Łódzki pod patronatem KPZK PAN. Celem konferencji była prezentacja aktualnego stanu wiedzy i wymiana poglądów na temat: a/ przyrodniczych, w tym przestrzennych, uwarunkowań rozwoju społeczno-gospodarczego, b/ koncepcji zielonej gospodarki, c/ rozwijania dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekosystemami i gospodarką wodną, d/ społecznej odpowiedzialności biznesu, e/ wartościowania usług ekosystemowych, f/ rozwoju regulacji prawnych służących trwałemu i społecznie sprawiedliwemu wykorzystywaniu zasobów przyrodniczych. Konferencja stanowiła także forum podsumowujące dokonania związane z Dekadą edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju ONZ. 
  • Gospodarowanie przestrzenią miast i regionów – uwarunkowania i kierunki, 16-17 października 2014 r. w Krakowie. Konferencja   wspólna z Katedrą Gospodarki Regionalnej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, przy współpracy z Instytutem Rozwoju Miast w Krakowie. Patronat honorowy:  Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego. Zakres tematyczny  konferencji związany był z refleksją nad kondycją i perspektywami  dalszego planowania oraz rozwoju przestrzennego  miast i regionów. Konferencja prowadzona była w trzech przekrojach: a/ Naukowym - którego celem było: przegląd głównych problemów gospodarki przestrzennej w następujących nurtach: prawnym, ekonomicznym oraz społecznym,  b/ Dydaktycznym - poświęconym aktualnym i perspektywicznym problemom kształcenia kadr dla potrzeb gospodarki przestrzennej, c/ Praktycznym - dedykowanym prezentacji planów przestrzennych, który nawiązywał do tradycji "Arsenału". "Arsenał  to doroczne prezentacje planów przestrzennych, które miały na celu wymianę doświadczeń oraz konfrontację innowacyjnych rozwiązań planistycznych. Ważnym efektem sympozjum były wnioski adresowane zarówno do autorów przyszłych planów przestrzennych jak i do władz publicznych w zakresie rozwiązań prawnych. Konferencja była próbą oceny ex-post dokonań w sferze gospodarki przestrzennej dla okresu planistycznego 2007-2013, odbyła się także dyskusja w kontekście nowych, pojawiających się wyzwań wynikających z perspektywy 2014-2020.
  • Rola edukacji w procesach odnowy wsi w Polsce, 16-17 października 2014 r. Łódź. Konferencja wspólna z Uniwersytetem Łódzkim Wydział Nauk Geograficznych Katedra Geografii Regionalnej i Społecznej, Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego, Polskim Towarzystwem Geograficznym Komisją Obszarów Wiejskich. Celem konferencji było stworzenie forum wymiany poglądów, doświadczeń w zakresie badań nad rolą edukacji w procesach odnowy wsi w Polsce, przede wszystkim w kontekście głównych trendów społeczno-gospodarczych, oddziaływania środków zewnętrznego wsparcia oraz społecznych, politycznych i kulturowych czynników przemian. Podstawowym celem była prezentacja wyników badań naukowców oraz doświadczeń praktyków z różnych ośrodków nad zmianami, które zachodzą w ostatnich latach w zakresie poziomu wykształcenia, struktury szkolnictwa wiejskiego, wiedzy formalnej i nieformalnej na wsi, związku edukacji z przekształceniami przestrzeni, mechanizmów i konsekwencji działań edukacyjnych dla odnowy wsi w Polsce oraz próba zarysowania dalszych perspektyw rozwojowych w tym zakresie.
  • XVII Konferencja Ustrońska - Rozwój obszarów miejskich w polityce regionów. 18-19 listopada 2014 r. w Ustroniu. Konferencja wspólna z Uniwersytetem Ekonomicznym w Katowicach. Była to cykliczna konferencja naukowa o zasięgu ogólnopolskim z udziałem gości zagranicznych, tematyką nawiązującą do współczesnych zagadnień ekonomiki miejskiej i regionalnej. Problematyka konferencji odnosiła  się do przeglądu nurtów badawczych oraz doświadczeń regionalistów z ostatnich 10 lat, w tym: przemysłów i miast kreatywnych, procesów metropolizacyjnych i tworzenia miejskich obszarów funkcjonalnych, roli przedsiębiorczości i konkurencyjności, w stymulowaniu procesów rozwoju regionalnego, studiów foresightowych, planowania strategicznego i operacyjnego w warunkach lokalnych i regionalnych, rozwoju regionów transgranicznych. Celem konferencji było także rozpoznanie nowoczesnych koncepcji rozwoju miast związanych z smart cities, green cities, urban resilience.

 

Inne formy działalności upowszechniającej i promującej naukę (opis)

Przewodniczący KPZK PAN – prof. dr hab. Tadeusz Markowski udzielił w czerwcu wywiadu dla Rzeczpospolitej na temat kosztów chaosu urbanistycznego i potrzeby reformy systemu planowania przestrzennego oraz zmian kompetencji samorządu terytorialnego. Był autorem artykułu prasowego w Dodatku Rzeczpospolitej.

Prof. dr. hab. Tadeusz Markowski udzielił wywiadu na temat  problemów zagospodarowania przestrzennego. Wywiad zatytułowany „Chaos w przestrzeni” opublikowano w miesięczniku publicystyczno – informacyjnym „Sprawy Nauki”, w dn. 30 grudnia 2014

 

Działania Komitetu na rzecz reprezentowanych dyscyplin naukowych/ problemu

W strukturach Komitetu działa Zespół Problemowy ds. Kształcenia i Rozwoju Kadr z zakresu Gospodarka Przestrzenna, którego rolą jest koordynacja działań jednostek akademickich zaangażowanych w kształcenie akademickie na kierunku gospodarka przestrzenna. Przedmiotem działań jest dyskusja i wymiana doświadczeń w zakresie podnoszenia standardów nauczania oraz dążenie do wzmocnienia rangi problematyki gospodarki przestrzennej jako dyscypliny naukowej.

 

Działalność ekspercka, opinie, oceny i konsultacje w roku sprawozdawczym

W roku sprawozdawczym KPZK przygotowało 2 stanowiska w sprawie rządowych dokumentów odnoszących się do prac nad krajową polityką miejską.

 

  • Stanowisko Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich w sprawie projektu założeń ustawy o rewitalizacji uwzględniające wypowiedzi członków TUP oraz członków KPZK PAN – 11.12.2014 r.
  • Stanowisko KPZK w sprawie Krajowej Polityki Miejskiej Warszawa 31.07. 2014 r.

 

 

  • Członek Komitetu prof. dr hab. Krystian Heffner, brał udział w pracach zespołu diagnozy "Przestrzeń wiejska" do raportu przygotowywanego pod auspicjami Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego "Przestrzeń życia Polaków", Warszawa, Pałac Prezydencki 21.10.2014
  • Prof. dr hab. Tadeusz Markowski przewodniczący KPZK PAN koordynował prace w zespole przygotowującym raportu „Przestrzeń życia Polaków” z zakresu ekonomicznego wymiaru urbanizacji i przygotowaniu wniosków i rekomendacji zwartych w tym raporcie - jest autorem rozdziału.

 

Działalność wydawnicza

Biuletyn KPZK PAN – 3 zeszyty

Studia KPZK - 5 tomów

Studia Regionalia - 2 tomy

 

Współpraca Komitetu z organami rządowymi, samorządowymi, innymi w zakresie reprezentowanej dyscypliny/ problemu naukowego

W roku 2014, kontynuowana była wieloletnia współpraca Komitetu z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, polegająca na konsultowaniu i dyskutowaniu rządowych działań podejmowanych w zakresie:

  • krajowej polityki miejskiej,
  • zintegrowanego planowania i zarządzania w obszarach funkcjonalnych,
  • europejskiej polityki spójności terytorialnej oraz polityki rozwoju regionalnego.

Na mocy porozumienia podpisanego w roku 2011, w roku 2014 Komitet kontynuował współpracę z Głównym Urzędem Statystycznym, ukierunkowaną na:

  •  opracowanie koncepcji i analiz statystycznych niezbędnych do prowadzenia badań naukowych oraz formułowania polityki rozwoju na poziomie krajowym i regionalnym,
  • wykorzystanie narzędzi statystycznych do celów monitorowania i sterowania rozwojem przestrzennym kraju.

 

 

Pozostałe informacje, istotne ze względu na specyfikę działalności Komitetu

KPZK PAN wspólnie z TUP –em utworzyło roboczy zespól zadaniowy ds. opracowania modelu zintegrowanego systemu planowania rozwoju. Powstała robocza koncepcja, prezentowana na 2 konferencjach. Projekt ten będzie przedmiotem pogłębionych prac w kolejnej kadencji KPZK PAN.